Van de apotheek tot Ter Apel, neem er zelf één in huis!

Wanneer het gesprek aan de keukentafel of op sociale media schuurt over asielzoekerscentra, rolt er steevast één zin over het digitale asfalt: "Als je ze zo graag wilt helpen, neem er dan zelf één in huis." Dit is de ultieme Nederlandse retorische dooddoener. Een zin die wordt gelanceerd met de triomfantelijke blik van iemand die zojuist een schaakmat heeft uitgedacht. Maar wie de moeite neemt...

Lees verder

Het spiegelpaleis van de toeschouwer

Ik sta hier voor een vreemde badkamerspiegel, ver weg van de vertrouwde polders, en poets mijn tanden terwijl ik op mijn telefoonscherm de nieuwste berichten uit Nederland scrol. In gedachten oefen ik alvast de woorden Niet in mijn naam. Het voelt als een warme douche voor de ziel. Een moreel vrijbriefje waarmee ik van een veilige afstand de gure wind die door het thuisfront waait...

Lees verder

De poetsers van de macht

Er bestaat een hardnekkige, bijna sentimentele mythe dat vrouwen inherent vredelievend zijn. We willen geloven dat hun vermogen om leven te geven hen immuun maakt voor de kille logica van uitsluiting en geweld. Maar de geschiedenis vertelt een ongemakkelijk verhaal. De vrouw binnen het fascisme is geen passieve toeschouwer of louter slachtoffer van mannelijke ideologie; zij is vaak de actieve bewaarder van de poort. De...

Lees verder

De onzichtbare code III: Reciprociteits-ethiek 

We zijn dol op het woord verbinder. Het klinkt warm, menselijk en onbaatzuchtig. Maar in de bovenste lagen van het bestuurlijke apparaat verwordt die verbinder vaak tot een netwerker die allesbehalve onbaatzuchtig is. Daar is verbinden geen brug slaan tussen mensen, maar het opzetten van een relationele transactie. De code van de netwerker is simpel: ik doe iets voor jou, zodat jij straks iets voor...

Lees verder

Ik ben tegen wie je protesteert, kijk me aan! 

Ik sta aan de rand van jullie dorp, maar eigenlijk sta ik in de weg.  Ik hoor de woorden die over de schuttingen waaien, de woorden die uit jullie televisies rollen zonder dat er een naam aan hoeft te worden geplakt.  Ik hoor dat ik een instroom ben, een vloedgolf, een tsunami. Ik ben geen mens van vlees en bloed, maar een natuurramp die jullie...

Lees verder

De vlag als blinddoek

Geschiedenis is voor een samenleving geen dode inventaris van feiten en data, maar het fundament onder haar morele zelfbeeld. Zoals James Baldwin in 1965 al vlijmscherp observeerde, weigeren we vaak de rauwe feiten van het verleden werkelijk onder ogen te zien. Zijn analyse, tijdens het legendarische Cambridge-debat, laat zich als volgt samenvatten: The reason Americans cannot face their history is that the history indicates their...

Lees verder

De onzichtbare code II: Ego-acquisitie

Na veertig jaar in het vak leer je de signalen herkennen. Ooit werd ik benaderd door een gerenommeerd wervingsbureau voor de functie van gemeentesecretaris. In mijn naïviteit dacht ik: eindelijk een werving- en selectiebureau dat de afstand tot mensen weet te overbruggen! Ik zag een kans op echte vernieuwing, op inhoudelijke verandering. De werkelijkheid was een stuk cynischer. Ik was geen kandidaat; ik was een instrument....

Lees verder

De onzichtbare code I: Natuurlijk gezag!

In vacatures voor topfuncties struikel je erover: de vraag naar natuurlijk gezag. Het is een van die ronkende termen waar we in Nederland dol op lijken te zijn. Jarenlang heb ik naar die woorden gekeken en me afgevraagd waarom ze bij mij steevast een onbehaaglijk gevoel oproepen. Nu, na veertig jaar in het werkveld, begrijp ik het eindelijk. Natuurlijk gezag is een code. Een code...

Lees verder

De echo van de helling

In de muren tussen werelden, Waar barrières verzwakken en woorden kunnen weven. We sturen onze valstrikken als een verwarde puzzel, Stukjes die ze opnieuw in elkaar zetten, Vervormd als stemmen over een oude grammofoon; Twee verloren zielen die elkaar achtervolgen. Maar het is een mooi spookverhaal. Verdomme dit moment; Ik verlaat het om over de snelwegen van mijn geest Naar een andere tijd te reizen....

Lees verder

Een ode aan de onschuld, de laatste zwaai (voor Mikaeil)

Met een rugzak vol dromen, een hart vol Omid zwaait Mikaeil bij de poort, zoals hij elke ochtend deed. Zijn moeder kijkt trots, haar Aziz, haar kind terwijl hij huppelend zijn weg naar de klas vindt. Zij ziet een toekomst, een weg naar het licht met de glimlach van een Fereshteh op zijn gezicht. Want een kind is een lied dat de wereld moet horen...

Lees verder